Arcydzieło rekonstrukcji – recenzja filmu „Notre-Dame płonie”

To oficjalne: Jean-Jacques Annaud jest najlepszym rekonstruktorem współczesnego kina. Chociaż już w latach osiemdziesiątych uwodził swoją wizją średniowiecza w Imieniu róży i czasów prehistorycznych w Walce o ogień, a na początku wieku odtwarzał szczegółowo oblężenie Stalingradu we Wrogu u bram, to najnowsza produkcja Notre-Dame płonie ostatecznie udowadnia jak sugestywny potrafi być w odtwarzaniu minionych zdarzeń. … Czytaj dalej

Drżyj przed bezmiarem nocy – recenzja filmu „Kręgosłup nocy”

Bardzo szanuję to, jak polski dystrybutor Velvet Spoon konsekwentnie konstruuje swój katalog, przez co ma szansę zbudować małą społeczność wielbicieli filmów, które w nostalgiczno-pastiszowy sposób odnoszą się do kina poprzednich dekad. Takie były chociażby Czarownica miłości i Psycho Goreman. Teraz dołącza do nich animacja Kręgosłup nocy. To pierwszy autorski pełny metraż animatora Morgana Galen Kinga, … Czytaj dalej

Przewodnik po Mekasie. Co obejrzeć podczas jego retrospektywy na Nowych Horyzontach?

Zapewne nie każdy obecny bywalec festiwalu Nowe Horyzonty zdaje sobie sprawę z tego, że tegoroczny przegląd filmów Jonasa Mekasa nie jest wcale pierwszą prezentacją jego dzieł podczas tej imprezy. Był on bowiem bohaterem retrospektywy pierwszego festiwalu w 2001 roku, gdy odbywał się on w Sanoku. Niewielki, acz znaczący wybór twórczości prezentował również w zeszłym roku … Czytaj dalej

Wyspa śmieci doktora Crusoe – recenzja filmu „The Island” – Rotterdam 2022

Opowieść o Robinsonie Crusoe to bez wątpienia jeden z ważniejszych tekstów zachodniej kultury, który doczekał się już niezliczonej ilości wersji, przeróbek i interpretacji w wielorakich mediach literackich i wizualnych oraz w różnych gatunkach – od powieści historycznych, przez realizacje przygodowe i komediowe, po sci-fi. Tym razem sięgnęła po nią Anca Damian, znakomita rumuńska autorka animacji, … Czytaj dalej

Musimy porozmawiać – recenzja filmu „Odkupienie”

Kiedy słyszymy od kogoś słowa będące tytułem tej recenzji, możemy się spodziewać, że nie będzie to błaha rozmowa, a jest niemal pewne, że nie usłyszymy niczego przyjemnego. Debiut reżyserski mało rozpoznawalnego amerykańskiego aktora Frana Kranza („Dom w głębi lasu”) jest niemal w całości zapisem takiej właśnie konwersacji między dwoma małżeństwami. Zanim jednak obie pary pojawią … Czytaj dalej

28. festiwal Etiuda & Anima – relacja

baner etiuda & anima

28. edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Etiuda & Anima już za nami. W tym roku krakowski festiwal odbywał się w formie hybrydowej, dzięki czemu większość prezentowanych tytułów można było obejrzeć również online. Poniżej prezentujemy wybrane krótkometrażowe filmy, które nagrodzone zostały w poszczególnych sekcjach obu konkursów. Niestety nie są już one dostępne w serwisie VOD festiwalu, warto … Czytaj dalej

W złotej klatce – recenzja filmu „Spencer”

SPENCER

Gdy jakiś czas temu usłyszałem, że Pablo Larraín, jeden z najciekawszych współczesnych reżyserów, kręci film o księżnej Dianie, nie kryłem swojego zdziwienia. Wprawdzie kilka lat temu zrobił pamiętny film o Jackie Kennedy, ale czy z opowiadanej po wielokroć historii „królowej ludzkich serc” da się wycisnąć coś jeszcze? Chilijski reżyser w Spencer kontynuuje poniekąd strategię przyjętą … Czytaj dalej

Rzeczy, które mówimy, rzeczy, które robimy – recenzja filmu „Dyskretny urok niebezpiecznych myśli”

Dyskretny urok niebezpiecznych myśli

Niepozorny film stosunkowo mało znanego twórcy, Emmanuela Moureta, nieźle namieszał w ostatnim sezonie we francuskiej kinematografii. Najpierw, w roku pandemii, został wybrany do oficjalnej selekcji festiwalu w Cannes, potem redakcja prestiżowego magazynu „Cahiers du Cinéma” zaliczyła go do dziesięciu najlepszych tytułów 2020 roku, wreszcie zdobył aż 13 nominacji do Cezarów (statuetkę zdobyła jedynie Émilie Dequenne … Czytaj dalej

Tego się nie robi matce – recenzja książki Chantal Akerman „Matka się śmieje” – Nowe Horyzonty

Gdy ogłoszono, że z okazji retrospektywy Chantal Akerman na 21. edycji festiwalu Nowe Horyzonty zostanie wydana książka, mojej radości nie było końca. Nie zmąciło jej nawet małe zaskoczenie, że nie jest to żadna pozycja filmoznawcza na temat jej twórczości, ani nawet „Autoportrait en cinéaste” (Autoportret filmowca) z 2004 roku, ale napisana niedługo przed śmiercią autobiograficzna … Czytaj dalej

Jutro będą morele – recenzja filmu „Limbo” – Nowe Horyzonty

Limbo

Limbo to termin używany w teologii chrześcijańskiej na określenie otchłani, w jakiej znajdują się dusze zmarłych, które nie trafiają ani do piekła, ani do czyśćca, ani do nieba. Korzenie tej idei tkwią jeszcze w Biblii hebrajskiej, która podobną otchłań nazywa Szeolem. Jest to miejsce swoistego zawieszenia między bytem a niebytem, w którym nie ma mowy … Czytaj dalej

Odyseja rodzinna 2021 – recenzja filmu „W drogę!” – Nowe Horyzonty

W debiucie Panaha Panahiego, który znalazł się w sekcji „Odkrycia” Nowych Horyzontów, w pewnym momencie pada pytanie o najlepsze dzieło w dziejach kina. Pozwólcie, że zdradzę, iż bohater, któremu ono zostaje zadane, wskazuje 2001: Odyseję kosmiczną Kubricka. Nie jest to oczywiście przypadek, gdyż reżyser wyraźnie chce, byśmy mieli w pamięci ten film, oglądając W drogę!. … Czytaj dalej

Memento – recenzja filmu „Ojciec”

Ojciec

Kino niejednokrotnie podejmowało próby oddania „odmiennych stanów świadomości”: czy były to wizje senne, narkotyczne i mistyczne czy zaburzenia psychiczne w rodzaju rozszczepienia jaźni albo utraty pamięci. Francuski prozaik, dramatopisarz i scenarzysta, Florian Zeller podjął temat demencji starczej najpierw w święcącej sukcesy sztuce teatralnej, by wreszcie przenieść ją na ekran, debiutując „Ojcem” w roli reżysera. Głównego … Czytaj dalej

A statek płynie – recenzja filmu „Niech gadają”

W ostatnim miesiącu roku HBO zaskoczyło wszystkich wypuszczając na swoją platformę najnowszy film Stevena Soderbergha („Seks, kłamstwa i kasety video”) i to w gwiazdorskiej obsadzie. Film powstał w zaledwie dwa tygodnie, w autentycznych wnętrzach największego liniowca na świecie i był w dużej mierze improwizowany. Meryl Streep gra cenioną w kręgach intelektualnych pisarkę, Alice Hughes, która … Czytaj dalej

Udręka bez ekstazy – recenzja filmu „Grzech” – Sputnik nad Polską

Najnowszy film Andrieja Konczałowskiego „Drodzy towarzysze!” święci tryumfy na światowych festiwalach i wśród publiczności, podczas gdy jego poprzednia fabuła „Grzech” pozostała niemal zupełnie niezauważona. Rzeczywiście nie jest to produkcja spełniona, jednak na pewno warta uwagi, a dzięki festiwalowi „Sputnik nad Polską” mamy wreszcie okazję ją obejrzeć. Grzech jest koprodukcją rosyjsko-włoską, nakręconą z dużym rozmachem, z … Czytaj dalej

Tańcząca z wilkami – recenzja filmu „Sekret wilczej gromady”

Sekret wilczej gromady

Tomm Moore, irlandzki rysownik i animator, jest obecnie jednym z najbardziej utalentowanych twórców filmów rysunkowych, co po raz kolejny udowadnia pełnometrażowym „Sekretem wilczej gromady”, który powstał dla platformy streamingowej Apple TV+. Mogliśmy się o tym zresztą przekonać już w dwóch poprzednich produkcjach jego autorstwa: Sekrecie Księgi z Kells (2009) oraz Sekretach morza (2014). Jego cechą … Czytaj dalej

27. MFF Etiuda & Anima – relacja

27. edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Etiuda & Anima już za nami. Edycja wyjątkowa, bo odbyła się online. Poniżej prezentujemy wybrane krótkometrażowe filmy, które nagrodzone zostały w poszczególnych sekcjach. Niestety nie są już one dostępne w serwisie VOD festiwalu, warto jednak wypatrywać ich na innych platformach. Szczególnie wysoki poziom prezentowały animacje, nie tylko zresztą te nagrodzone … Czytaj dalej

Dwa i jeden – recenzja filmu „Surogatka” – NH/AFF

W czasie, gdy w Polsce podejmowane są przez rządzących próby coraz większego ograniczania tzw. praw reprodukcyjnych, co wywołuje ostry sprzeciw społeczny (zwłaszcza wśród ludzi młodych), „Surogatkę” Jeremy’ego Hersha, nagrodzoną w sekcji Spectrum na 11. American Film Festival, ogląda się u nas trochę jak fabułę z innej planety. Na bohaterkę swojego pełnometrażowego debiutu biały, homoseksualny reżyser … Czytaj dalej

Św. Matylda od Siedmiu Boleści – recenzja filmu „Saint Maud”

Saint maud

Studio A24 znowu to zrobiło! Horror straszący „wystylizowanym umiejętnie nastrojem, budzącym naturalny lęk a jednocześnie głęboką refleksję poszerzoną o analizę współczesności” – jak to określił Waldemar Węgrzyn w niedawno opublikowanym na naszych łamach tekście o produkcjach tej wytwórni. Saint Maud to pełnometrażowy debiut brytyjskiej reżyserki Rose Glass. Opowiada historię tytułowej Maud (Morfydd Clark), która obejmuje … Czytaj dalej

Podróż z bagażem podręcznym – recenzja filmu „xABo: Ksiądz Boniecki”

Xabo

W pierwszych ujęciach filmu „xABo: Ksiądz Boniecki” widzimy naszego bohatera na dworcu. Za chwilę jego charakterystyczna przygarbiona postać z torbą na ramieniu i laską w ręce wsiądzie do pociągu. W trakcie seansu będziemy towarzyszyć ks. Adamowi Bonieckiemu jeszcze w wielu podróżach. Kursuje on bowiem nieustannie między Krakowem, gdzie wciąż pracuje w redakcji „Tygodnika Powszechnego” a … Czytaj dalej

Na beczce prochu – recenzja filmu „Nędznicy”

nędznicy

Nastolatek wychodzi z klatki schodowej owinięty francuską flagą. Zmierza do centrum miasta, aby wraz z innymi obejrzeć finał Mistrzostw Świata w piłce nożnej. Tam poczuje jakąś namiastkę wspólnoty, gdy razem z tłumem wymachującym narodowymi symbolami będzie śpiewał Marsyliankę i krzyczał z radości. Cały film Ladj Ly będzie dążył do tego, by tę otwierającą scenę zbiorowego … Czytaj dalej

Matnia – recenzja filmu „Oficer i szpieg”

Oficer i szpieg

Sprawa Dreyfusa – pod taką nazwą przeszedł do historii polityczny skandal, który rozpalił Francję na przełomie XIX i XX wieku. Historia Alfreda Dreyfusa, francuskiego oficera pochodzenia żydowskiego, który na podstawie spreparowanych dowodów został oskarżony o szpiegostwo na rzecz Niemiec, miała daleko idące konsekwencje w społeczeństwie francuskim i jeszcze długo odbijała się czkawką – nie tylko … Czytaj dalej

Stranger than fiction – recenzja filmu „Buñuel w labiryncie żółwi” – Etiuda & Anima

Widzowie 26. edycji krakowskiego festiwalu Etiuda & Anima mogli obejrzeć film, który jest szczególnym rarytasem. Walcząca o nominację do Oscara animacja hiszpańskiego twórcy Salvadora Simó opowiada bowiem o kręceniu filmu – i to nie byle jakiego oczywiście, ale z dorobku samego Luisa Buñuela. Już sam ten fakt powinien zaciekawić każdego wytrawnego kinomana. Mamy oto bowiem … Czytaj dalej

26. festiwal Etiuda & Anima – relacja

etiuda & anima

W niedzielę w Krakowie zakończyła się 26 edycja międzynarodowego festiwalu Etiuda & Anima, prezentującego najciekawsze etiudy szkół filmowych oraz krótkometrażowe filmy animowane z całego świata. Nasz redaktor, Paweł “Snoopy” Tesznar miał okazję widzieć wszystkie nagrodzone filmy, a jego krótką relację prezentujemy poniżej. Zapewne przynajmniej część z nagrodzonych tytułów będzie można wkrótce obejrzeć w różnych miejscach … Czytaj dalej

Requiescat in pace – recenzja filmu „Van Gogh. U bram wieczności”

Van Gogh. U bram wieczności

Julian Schnabel to uznany malarz. Jednak sztaluga i farby to dla niego za mało, skoro sięga również po inne formy wyrazu, takie jak rzeźba oraz film. To właśnie dzieła odmalowywane na białym ekranie kina przyniosły mu największą sławę. W zasadzie każdy z jego filmów uznać można za pewnego rodzaju wypowiedź na temat sztuki, twórczości oraz … Czytaj dalej

Daniel w jaskini lwów – recenzja filmu „Boże Ciało”

boże ciało

Daniel wie jak postępować z dzikimi zwierzętami. W końcu sam ma niemało tej dzikości w sercu. Zabił już jako kilkunastoletni chłopiec. W poprawczaku bójki mu nie straszne – mimo, że w głębi duszy odczuwa też pragnienie czegoś zupełnie innego. Chciałby zostać księdzem. Jego marzenia rozbijają się jednak z rzeczywistością. Jak tłumaczy mu kapelan zakładu poprawczego, … Czytaj dalej

Zbrodnia i wiara – recenzja filmu „Dzięki Bogu”

François Ozon jest jednym z najbardziej znanych twórców francuskiego kina, chociaż nie wypracował jakiegoś charakterystycznego dla siebie języka, który sprawiałby, że z łatwością rozpoznajemy jego filmy. Dążąc to tzw. „stylu zerowego”, tworzy obrazy bardzo różnorodne, sięgając również po kino gatunkowe – od musicalu, przez historyczne kino kostiumowe, po thriller erotyczny. „Dzięki Bogu”, jego najnowsze dzieło, … Czytaj dalej

Ból, w którym żyję – recenzja filmu „Ból i blask”

Ból i blask

W pierwszych ujęciach najnowszego filmu Pedro Almodóvara widzimy półnagiego mężczyznę zanurzonego w wodzie, który unosi się w niej niemal jak dziecko w wodach płodowych. Potem szybkie cięcie na bliznę na brzuchu, jak po cesarskim cięciu, i oto wchodzimy w świat tego człowieka. Jest nim Salvador Mallo, podstarzały reżyser filmowy, w rewelacyjnej kreacji Antonio Banderasa, który … Czytaj dalej

Duchy z Jante – recenzja filmu „Antologia duchów miasta”

1. Nie sądź, że jesteś kimś. 2. Nie sądź, że nam dorównujesz. 3. Nie sądź, że jesteś mądrzejszy od nas. 4. Nie wyobrażaj sobie, że jesteś lepszy od nas. 5. Nie sądź, że wiesz więcej niż my. 6. Nie sądź, że jesteś kimś więcej niż my. 7. Nie sądź, że się do czegoś nadajesz. 8. … Czytaj dalej

Baśń o młodości barda – recenzja filmu „Tolkien”

Tolkien

Od kilku dobrych lat słychać było w świecie filmowym jak to różni realizatorzy przymierzali się do filmowej biografii kochanego na całym świecie Johna Ronalda Reuela Tolkiena. Książkowych biografii wprawdzie nie brakowało – od kanonicznego tomu Humphreya Carpentera począwszy – ale co film, to film. Fani wyczekiwali „Tolkiena” z ekscytacją i tylko ci, którzy kojarzyli nazwisko … Czytaj dalej

Szczęście w nieszczęściu – minirecenzja filmu „Litość”

Są tacy, którzy twierdzą, że narzekanie i malkontenctwo to narodowy sport Polaków. Nawet, jeśli w tym stwierdzeniu jest trochę przesady, to i tak dobrze by było, gdyby „Litość”, najnowszy film greckiego reżysera Babisa Makridisa, był w naszym kraju dostrzeżony przez widzów. Opowiada bowiem historię człowieka, który w nieszczęściu znalazł sposób na życie. Bohater tej opowieści, … Czytaj dalej

It’s a man’s world! – recenzja filmu „Wdowy”

Widows

Steve McQueen jest reżyserem wywodzącym się ze świata sztuki i w jego filmach zawsze jest widoczna duża kompetencja i wrażliwość wizualna. Poza tym, jak na współczesnego artystę przystało, nie boi się podejmowania trudnych tematów. W debiutanckim „Głodzie” (2008) mówił o konflikcie irlandzkim, stawiając pytania o konsekwencje radykalnych wyborów; we „Wstydzie” (2011) podjął się wiwisekcji erotomanii, … Czytaj dalej

Święty Franciszek – recenzja filmu „Papież Franciszek – człowiek, który dotrzymuje słowa”

Papież Franciszek

Wim Wenders przyzwyczaił nas do znakomitych dokumentów o artystach. Czy opowiadał o fotografie („Sól ziemi”), czy o choreografce („Pina”), czy o grupie muzyków („Buena Vista Social Club”), zawsze robił to bardzo sugestywnie. Potrafił zaprezentować wnikliwy portret człowieka, opowiadając przy tym o czymś więcej. W tle jawiły się bowiem zawsze jakieś kwestie społeczne, ekonomiczne, kulturowe, psychologiczne, … Czytaj dalej

Po drugiej stronie lustra – recenzja filmu „Suspiria”

Suspiria

Wzrok małego Luki Guadagnino przyciągnął nietypowy, barwny plakat z tajemniczym tytułem „Suspiria”. Skorzystał z tego, że mama miała trochę sprawunków do załatwienia i wszedł do kina. Seans oczarował go intensywnymi barwami i sugestywną muzyką oraz przeraził ilością makabry i pełną tajemnicy intrygą. Chłopiec zakochał się w kinie. Zamarzył zostać reżyserem i – być może – … Czytaj dalej

Kobieta w podróży – analiza filmu „Bez dachu i praw”

Bez dachu i praw

Pierwsze ujęcie filmu „Bez dachu i praw” Agnès Vardy (1985) wygląda trochę jak wycinek krajobrazu z obrazów XV-wiecznych artystów Italii – Piero della Franceski chociażby. Dzieje się tak ze względu na staranną kompozycję kadru, ale chyba przede wszystkim za sprawą wzgórza z dwoma cyprysami, widocznego w oddali, przy prawej krawędzi ekranu. W sztuce malarskiej taki … Czytaj dalej

Tylko fragment – recenzja filmu „Jean-Luc Godard. Imaginacje”

Najnowszy film Jean-Luca Godarda, „Le livre d’image” to dzieło samo w sobie wyjątkowe, choć nie bez precedensu w filmografii reżysera. Podobną formę wyrazu zastosował Francuz chociażby w swoich „Historiach kina”. To rodzaj wizualnego eseju, składającego się z kolażu fragmentów filmów, tekstów (mówionych i pisanych) oraz różnego rodzaju dźwięków. Nawet napisy tłumaczące film na język angielski … Czytaj dalej

Maszynka do spotkania z tajemnicą – recenzja filmu „Monument” – Nowe Horyzonty 2018

Monument

Podczas premierowego pokazu swojego filmu „Monument” na festiwalu Nowe Horyzonty Jagoda Szelc powiedziała, że stoi po stronie kina, którego nie trzeba rozumieć. Dlatego właśnie nie lubi, by filmy opisywać, oceniać i interpretować – a już zwłaszcza nie narzucać swojej interpretacji innym. I jak tu pisać cokolwiek po takim stwierdzeniu? Spróbujemy jednak cokolwiek powiedzieć, nie zdradzając … Czytaj dalej

Twarze i ściany – recenzja filmu „Pochód młodości” – Nowe Horyzonty 2018

„Pochód młodości” Pedro Costy można by nazwać elegią na odejście starej ściany. Ściany, na której odcisnęły się minione lata: a szczególnie bieda, chwile bolesne, dramatyczne, a nawet tragiczne. Plamy i przetarcia na tych bajecznie kolorowych płaszczyznach mogą jednak jeszcze dziś służyć wyobraźni, rozmowie, spotkaniu z człowiekiem. Uważnie patrzący może tam dostrzec np. lwa o wyszczerzonych … Czytaj dalej