W Warszawie rozpoczyna się Ukraina! 6. Festiwal Filmowy

W Warszawie rozpoczyna się Ukraina! 6. Festiwal Filmowy

Ukraina! 6. Festiwal Filmowy odbędzie się w dniach 12-18 listopada w Warszawie, a od 11 listopada widzowie będą mogli oglądać festiwalowe filmy na platformie mojeekino.pl. W programie szóstej edycji znalazły się pokazy najlepszych ukraińskich filmów oraz wydarzenia towarzyszące. W listopadzie i grudniu festiwal zagości także w największych miastach Polski.

Kino ukraińskie budzi coraz większe zainteresowanie międzynarodowych festiwali, krytyków filmowych oraz widzów, a ostatnie lata to najbardziej owocny czas w kinematografii ukraińskiej od czasów odzyskania niepodległości w 1991 roku.

Tegoroczne wydarzenie otworzy najnowszy film Olega Sencowa Nosorożec, który miał swoją światową premierę na tegorocznym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji i został wybrany do konkursu międzynarodowego Warszawskiego Festiwalu Filmowego. Film powstał w koprodukcji z Polską, polskim producentem była firma Apple Film Production, która zrealizowała również poprzedni film Sencowa, Numery (premiera na festiwalu w Berlinie / NASZA RECENZJA) oraz dokument o uwięzieniu Oleha Proces. Federacja Rosyjska vs. Oleg Sencow. Zdjęcia do Nosorożca zrealizował nominowany do Oscara Bogumił Godfrejów, za montaż odpowiadała Karolina Maciejewska.

W przemysłowym, prowincjonalnym mieście w Ukrainie lat 90. poznajemy młodego mężczyznę o pseudonimie „Nosorożec” – agresywnego delikwenta w dzieciństwie, który w dorosłości staje się brutalnym kryminalistą. Przyglądamy się jego dorastaniu na tle kłopotów rodzinnych i miłosnych. W czasach postsowieckich, w brutalnym społeczeństwie, Nosorożec szybko pnie się po szczeblach kariery w lokalnym gangu przestępczym, ale jego awans na przywódcę nie obywa się bez druzgocących poświęceń dla jego życia i bliskich wokół niego. Jego świat się wali, a rozdzierający go wewnętrzny konflikt, przybiera na sile – ale czy Nosorożec jest w stanie znaleźć odkupienie, zanim będzie za późno?

Oleg Sencow to ukraiński reżyser skazany przez wojskowy sąd Rosji na dwadzieścia lat łagru za rzekomą działalność terrorystyczną. Od pierwszej edycji organizatorzy festiwalu zwracali uwagę publiczności na trudną sytuację reżysera, a także zachęcali do wsparcia kampanii na rzecz jego uwolnienia. W ramach poprzednich odsłon festiwalu pokazane zostały filmy Gracz w reżyserii Sencowa oraz film dokumentalny Federacja Rosyjska vs. Oleg Sencow Askolda Kurova, który zdobył nagrodę publiczności w 2017 r. Sencow był wspierany przez europejskie środowisko filmowe, które walczyło o jego uwolnienie. 7 września 2019 roku podczas wymiany więźniów reżyser opuścił więzienie i wrócił do domu.

Reżyser będzie gościem otwarcia tegorocznej edycji festiwalu już 12 listopada.

Oleg Sencow
Oleg Sencow, fot. materiały prasowe

Szósta odsłona festiwalu Ukraina! to między innymi pokazy wyjątkowych filmów dokumentalnych. Wśród nich znalazła się produkcja Sól z Bonneville. Film opowiada o Nazarze i Maxie, dwóch chłopakach z Ukrainy, starym radzieckim motocyklu i ambitnym celu, jaki sobie postawili, aby pobić światowy rekord prędkości na Bonneville Salt Flats w Utah, USA. Ta sucha, słona pustynia jest miejscem spotkań setek ludzi z całego świata, którzy wydają miliony dolarów na swoje dążenie do zostania kolejnym mistrzem wyścigów prędkości. Nazar i Max spędzają cały swój czas na składaniu motocykla w małym garażu na obrzeżach Kijowa, przemierzają setki kilometrów i pokonują niezliczone przeszkody, aby spełnić swoje marzenia. I wtedy, po drugiej stronie świata, obaj uświadamiają sobie, dlaczego tam są.

Sól z Bonneville
Sól z Bonneville fot. materiały prasowe

Moja wojna w reżyserii Maszy Kondakowej opowiada o trzech kobietach, które wstąpiły do wojska i brały czynny udział w działaniach wojennych. Reżyserka udaje się na do strefy, gdzie się toczy walka, aby pokazać codzienne życie Lery (Waleria), Jaskry (Ira) oraz Wiedźmy (Ołena). Każda z tych kobiet miała inny los, ale każdy z nich został zdeterminowany wojną. Wydarzenia na Donbasie dotykają milionów Ukraińców, jednak dla bohaterek filmu wojna nie jest taka sama, gdyż każda z nich toczy swoją własną wojnę.

W programie znalazł się również nagrodzony na festiwalu Sundance, zwycięzca plebiscytu publiczności podczas ostatniej edycji festiwalu, odważny film reżyserki Iryny Tsilyk Ziemia jest niebieska jak pomarańcza. Tsilyk dokumentuje życie samotnej matki Anny i czwórki jej dzieci we wschodniej Ukrainie. Aby poradzić sobie z codzienną traumą spowodowaną życiem w strefie działań wojennych, Anna wraz z dziećmi wspólnie kręcą film o swoim życiu w Donbasie.

Na festiwalu pokazany zostanie także muzyczny film Roses Cabaret o niezwykłym zespole Dakh Daughters, punkowym kabarecie, którego polskiej publiczności nie trzeba przedstawiać. Film śledzi przygotowania artystek do ich pierwszego projektu scenicznego, Roses, który jest wielojęzycznym i wieloinstrumentalnym tragikomicznym spektaklem, w którym siedem aktorek bada swoje role jako artystek, kobiet i obywatelek żyjących w czasach rewolucji i wojny. Irena Stecenko, producentka dźwięku zespołu, śledzi losy Dakh Daughters na scenie, w garderobie i na ulicach Kijowa, gdzie śpiewają pieśni protestu podczas rewolucji na Majdanie.

Roses Cabaret
Roses Cabaret fot. materiały prasowe

Nie zabraknie też produkcji historycznych, popularnych w ostatnich latach w ukraińskim kinie, takich U311 Czerkasy, opartym na prawdziwych wydarzeniach historia ostatniej jednostki na Krymie, która pływała pod ukraińską banderą. Film w reżyserii Tymura Jaszczenki został wybrany przez publiczność najlepszym obrazem ubiegłorocznego festiwalu.

W tym roku festiwal zostanie poszerzony o konkurs na najlepszy film krótkometrażowy. To doskonała okazja do prezentacji młodych, niezależnych twórców, którzy związani są z polską i ukraińską kinematografią. Spośród zgłoszeń wyłonionych zostało 21 filmów, zarówno fabularnych, dokumentalnych, jak i animowanych, które będą oceniane przez jury profesjonalne, jak i jury społeczne. W konkursie będzie można zobaczyć filmy z Ukrainy, Polski a także innych krajów.  Najlepsze filmy dostaną nagrody pieniężne. Nagrodę główną w wysokości 500 euro dla najlepszego filmu ufundowała firma VIPoL, nagrodę specjalną w wysokości 200 euro firma TransferGo.

Moja wojna w reżyserii Maszy Kondakowej opowiada o trzech kobietach, które wstąpiły do wojska i brały czynny udział w działaniach wojennych. Reżyserka udaje się na do strefy, gdzie się toczy walka, aby pokazać codzienne życie Lery (Waleria), Jaskry (Ira) oraz Wiedźmy (Ołena). Każda z tych kobiet miała inny los, ale każdy z nich został zdeterminowany wojną. Wydarzenia na Donbasie dotykają milionów Ukraińców, jednak dla bohaterek filmu wojna nie jest taka sama, gdyż każda z nich toczy swoją własną wojnę.

W programie znalazł się również nagrodzony na festiwalu Sundance, zwycięzca plebiscytu publiczności podczas ostatniej edycji festiwalu, odważny film reżyserki Iryny Tsilyk Ziemia jest niebieska jak pomarańcza. Tsilyk dokumentuje życie samotnej matki Anny i czwórki jej dzieci we wschodniej Ukrainie. Aby poradzić sobie z codzienną traumą spowodowaną życiem w strefie działań wojennych, Anna wraz z dziećmi wspólnie kręcą film o swoim życiu w Donbasie.

Wyjątkowym wydarzeniem dla kinomanów będzie retrospektywa filmów Kiry Muratowej. To reżyserka niezwykła, radziecka i ukraińska zarazem. Jej wybitna twórczość jednak jest wciąż mało znana.  Reżyserka zmarła w 2018 r. w wieku 83 lat w Odessie, gdzie mieszkała i tworzyła w ostatnich 23 latach swojego życia.

W ramach przybliżenia jej autorskiej twórczości zostaną pokazane filmy:

  • Krótkie spotkania
  • Długie pożegnania
  • Syndrom asteniczny
  • Wieczny powrót
Długie pożegnania
Długie pożegnania, fot. materiały prasowe

Filmem zamknięcia będzie ukraiński kandydat do Oscara 2022 – Złe drogi w reżyserii Natalii Worożbyt. Mężczyzna podający się za nauczyciela zostaje zatrzymany przez wojsko na punkcie kontrolnym. Dwie nastolatki czekają na swoich chłopaków-żołnierzy na zniszczonym placu miejskim. Dziennikarz jest przetrzymywany w niewoli i brutalnie atakowany. Młoda kobieta przeprasza starsze małżeństwo za przejechanie ich kurczaków. Cztery historie rozgrywające się na tle dróg Donbasu, naznaczone dezorientacją, paranoją i terrorem, które kwestionują pojęcie prawdy.

Złe drogi
Złe drogi, fot. materiały prasowe

Podczas festiwalu będzie można zobaczyć także film Ziemia Iwana, opowiadający o Iwanie Prychodko, jednym z najciekawszych artystów ludowych w Ukrainie. Iwan jest samoukiem, mieszka na wsi, a wszystko, co wychodzi spod jego pędzli, to szczera sztuka. Festiwalowi towarzyszy wystawa jego obrazów.

Prace artysty cechuje indywidualny oryginalny styl oraz przedstawienie figuratywne, mające swoje źródła w bogatej kulturze ludowej. Wśród głównych tematów, nad którymi pracuje Prychodko, należy podkreślić takie jak: miłość do natury, idea harmonijnego współistnienia wszystkich rzeczy na ziemi, szczęśliwa miłość, macierzyństwo. Szczególną uwagę Prychodko poświęca także tematowi bohaterskiej przeszłości narodu ukraińskiego, a w szczególności Kozaków.

Iwan Prychodko
Obraz autorstwa Iwana Prychodko, fot. materiały prasowe

Poza wystawą sztuki Iwana Prychodko, w programie znajdzie się szereg wydarzeń towarzyszących, takich jak zajęcia dla dzieci, debata, wystawa- instalacja Sebastiana T. Płocharskiego pt. ŁAWECZKA (przed wejściem do Kinoteki), spotkania z twórcami filmowymi oraz silent disco w ukraińskich rytmach. O oprawę muzyczną zadbają Katzie, łącząca żywe i miękko brzmiące gitary oraz syntezatory lat 80-tych z elektronicznymi beatami i pulsującymi basami lat 90-tych oraz Fedotov, którego brzmienie jest przesiąknięte atmosferycznymi, etnicznymi motywami z muzyczną improwizacją i rytmiczną melodią.

14 listopada podczas debaty 30 lat niepodległości w ukraińskim kinie zaproszeni goście (Instytut Ukraiński, filmowcy z Polski i Ukrainy) przyjrzą się drogom nowej ukraińskiej kinematografii w ostatnich trzydziestu latach. Porozmawiamy o roli, jaką kino odegrało w budowaniu nowej, narodowej tożsamości i zastanowią się nad tym, jaki wpływ na kino miała rewolucja Majdanu i przemiany, które uruchomiła. Na końcu zajmą się współczesnym kinem Ukrainy: dominującym w nim gatunkami, estetykami, popularnymi tematami i tymi, których z różnych przyczyn filmowcy na Ukrainie podjąć nie mogą. Debatę poprowadzi dziennikarz Jakub Majmurek.

Gośćmi festiwalu będą ukraińscy filmowcy, którzy wezmą udział w spotkaniach z widzami – zarówno w formie stacjonarnej, jak i on-line: reżyserki Alina Horłowa (Ten deszcz nigdy nie ustanie) i Kateryna Hornostaj (Przystanek Ziemia) oraz reżyserzy Taras Dron (Z zamkniętymi oczami), Tymur Jaszczenko (U311 Czerkasy) i Semen Mozhowy (Sól z Bonneville). Z widzami spotkają się także aktorzy Maryna Koszkina (Z zawiązanymi oczami) i Jurij Kulinicz (Złe drogi).

W ciągu pięciu lat festiwal stał się rozpoznawalnym wydarzeniem dla mieszkańców Warszawy, a od 2019 roku również Lublina. Poprzednie edycje pokazały, jak silna jest potrzeba rozmowy, wzajemnego poznania i zrozumienia. Chcemy, aby festiwal symbolicznie budował pomost pomiędzy Polakami i Ukraińcami, aby był okazją do partnerskiej rozmowy i wspólnej zabawy – mówią organizatorzy.

W tym roku, po raz pierwszy w historii wydarzenia, odbędzie się ono także w największych miastach Polski. W październiku i listopadzie we Wrocławiu, Toruniu i Łodzi odbyły się pierwsze repliki w ramach tegorocznej edycji. W tym roku festiwal odwiedzi także:

  • Gorzów Wielkopolski – Kino 60 Krzeseł (11-17.11)
  • Kraków – Kino Pod Baranami (12-18.11)
  • Gdańsk  – Kino Żak (12-18.11)
  • Białystok  – Kino Forum (12-17.11)
  • Katowice  – Kino Światowid (19- 28.11)
  • Poznań – Kino Muza (25.11-2.12)
  • Lublin – Centrum Kultury (3-5.12)
  • Kraków – Kino Paradox  (9-12.12)

Od 11 do 21 listopada filmy z tegorocznego repertuaru będą dostępne na platformie mojeekino.pl. Dzięki temu widzowie z całej Polski będą mogli zobaczyć najnowsze i najlepsze dokonania ukraińskiej kinematografii pokazywane podczas szóstej odsłony festiwalu.

W ramach tegorocznej edycji festiwalu zostaną pokazane 54 filmy, w tym najnowsze produkcje fabularne, dokumentalne i krótkometrażowe, a zarazem najlepsze, nagradzane na festiwalach filmy, powstałe w Ukrainie w ciągu ostatnich lat.

Zakup biletów na pokazy w Warszawie możliwy jest na stronie internetowej oraz w kasie Kinoteki. Karnety dostępne są w serwisach Going oraz Empik Bilety.   Pełen program festiwalu i szczegółowe informacje znajdują się na stronie www.ukrainaff.com