Ryby i ludzie – recenzja filmu „Bałtyk” – Tofifest 2025

Trzyletni proces obserwacji gastronomicznego przybytku, kamera milcząco rejstrująca zarówno klientów, jak i zaplecze, problemy z zaopatrzeniem czy w końcu codzienne życie szefowej, jej podejście do obowiązków, rodziny, zdrowia. Szerokie spojrzenie na Bałtyk przywodzi na myśl tradycję dokumentu bezpośredniego, w szczególności niedawne Menu przyjemności Fredericka Wisemana – monumentalny czterogodzinny portret trzygwiazdkowej „Le Bois sans feuilles” prowadzonej przez rodzinę Troisgros. Polski obraz trwa jednak ledwie nieco ponad godzinę i konstrukcyjnie wydaje się pośpieszny. Krótkie scenki z życia zmieniają się jak w kalejdoskopie, nie dając czasu na oddech i kontemplację chwili – widz jest zagoniony niczym protagonistka i jej podwładni, nadmorskie Syzyfy obsługujące niekończącą się kolejkę gości. Debiutantka z praktycznych i ekonomicznych względów nie mogła pójść drogą amerykańskiego mistrza (znajdźcie miejsce w repertuarach i chętnych widzów na trwający pół dnia fresk budy z wędzonkami), zamiast tego korzysta z jego języka, inkorporując go w swój własny eklektyczny wokabularz. 

Kluczową rolę odgrywa w nim telewizja i estetyka programów mockumentary i reality TV. Ten świat nie jest zresztą obcy bohaterom — po wyszukaniu w Google hasła „Miecia Łeba” jednym z pierwszych wyników jest film „Pani Miecia ustawia ekipę | Warsaw Shore” na kanale MTV Polska. Wprowadzające społeczne tło rozmowy protagonistki z jej zmagającymi się z chorobą alkoholową podwładnymi nie tylko jawią się jako empatyczne à rebours Arizony Ewy Borzęckiej, ale także ewokują analogiczne konwersacje z Chłopaków do wzięcia czy internetowego serialu Prawdziwy lombard. W Bałtyku mamy także scenę integracji ekipy po najeżonym problemami dniu, swoistym stress-teście grupy bez Mieci, która jeden do jednego przypomina stały segment Kuchennych rewolucji.