Sami swoi – recenzja filmu „Avatar: Ogień i popiół”

Wynika to w dużej mierze z kontekstu produkcyjnego: druga i trzecia część początkowo były jednym scenariuszem, którego podział wymusił jedynie nadmiar materiału (dobra decyzja, biorąc pod uwagę już i tak napęczniałe metraże). Między premierami minęły trzy lata, ale wydarzenia ekranowe mogłoby równie dobrze dzielić jedno cięcie – historia kontynuowana jest dokładnie od tego momentu, gdzie ostatnio ją urwano. Oba filmy kręcono jednocześnie, korzystając z tego samego zestawu rozwiązań technologicznych i stylistycznych, przez co granica estetyczna między nimi praktycznie się zaciera. W zasadzie  mamy do czynienia z narracyjną kontynuacją Istoty Wody, ale pozbawioną jej najgorszych skaz.

O poprzednim Avatarze zwykłem mówić „sequel, nie film”. W moim odczuciu jest to twór tak doszczętnie zajęty układaniem fundamentów pod kolejne odsłony, że przestaje być pełnoprawnym i samodzielnym dziełem. Wprowadza kilkunastu ważnych bohaterów, całą dynastię Sullych, nowe osady, techniki oraz duchowe podwaliny. Dla dalszego ciągu serii pełni to funkcję analogiczną do rozstawiania pionków w partii szachów — rytuału niezbędnego i nieraz przyjemnego, ale najlepiej możliwie krótkiego. James Cameron przygotowanie szachownicy niestety srogo przeciągnął, ale z większą swobodą podszedł do samej rozgrywki.

Na Pandorze bez zmian: kolonizacja trwa, a wraz z nią polowanie na Jake’a (Sam Worthington), który chroni najbliższych i naraża każdego, u kogo się schroni. Fabuła nigdy nie była mocną stroną tego cyklu, więc nie będę jej streszczał, ale snuta bez przesadnej ekspozycji osiąga naprawdę satysfakcjonujące spiętrzenie konfliktów i etycznych rozterek. Nuty pikanterii do nieuniknionej konfrontacji dodaje natomiast wrogi klan Na’vi, urozmaicający zgrany motyw „szlachetnego dzikusa” o chociażby cień moralnej szarzyzny. Przed seansem obawiałem się, że tytułowy ogień zostanie potraktowany tak, jak w poprzedniej odsłonie woda – jako motyw przewodni, kolejne technologiczne demo, dodatkowy biom, kinowy odpowiednik DLC. Ku mojemu pozytywnemu zaskoczeniu, żywioł wpisano naturalnie w świat przedstawiony, bez nadmiernej tematyzacji i uwagi. Jego oczywiste destrukcyjne konotacje uosabia Varang (Oona Chaplin), której psychopatyczne i militarystyczne zapędy przyciągają uwagę Quatricha (Stephen Lang).