Startuje nowy semestr Akademii Polskiego Filmu! To ogólnopolski program edukacyjny upowszechniający wiedzę o historii rodzimego kina, realizowany pod patronatem Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Jego trzon stanowi APF Fabuła – kurs historii polskiego filmu fabularnego, którego inauguracja odbyła się w 2009 roku. Zajęcia prowadzą najwybitniejsi filmoznawcy z ośrodków akademickich z całego kraju, a każde spotkanie łączy akademicki wykład z projekcją filmu, obrazując dorobek polskiego kina w szerokim spektrum nazwisk, gatunków i tematów.
Akademia Polskiego Filmu rozwija swoją działalność i od nowego sezonu będzie obecna już w sześciu miastach. Dotychczas zajęcia odbywały się w Warszawie, Łodzi i Gdańsku, a teraz do grona ośrodków partnerskich dołączą Kraków, Poznań i Toruń. W Krakowie zajęcia będą organizowane w kinie Agrafka, w Poznaniu w kinie Pałacowym, a w Toruniu w kinie Niebieski Kocyk. Do programu, realizowanego dotąd we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Łódzkim i Uniwersytetem Gdańskim, dołączyły kolejne instytucje: Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Fundacja Poznańska Szkoła Filmowa oraz Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
W nowym roku akademickim w pięciu miastach ruszy kurs APF Fabuła – I semestr „W poszukiwaniu tożsamości. Polskie kino do 1956 roku”. Zajęcia będą poświęcone początkom i rozwojowi polskiej kinematografii – od pierwszych, pionierskich produkcji aż po narodziny Polskiej Szkoły Filmowej. W Krakowie uczestnicy będą mogli natomiast wziąć udział w odświeżonej wersji kursu „Wajda. Reżyser obrazu”, skupiającego się na malarskich inspiracjach oraz charakterystycznym języku wizualnym filmów Andrzeja Wajdy.
W zajęciach mogą uczestniczyć zarówno studenci, jak i wolni słuchacze. Informacje dotyczące zapisów oraz organizacji zajęć w poszczególnych miastach można znaleźć na stronie Akademii Polskiego Filmu.
APF Fabuła: W poszukiwaniu tożsamości. Polskie kino do 1956 roku
Pierwsze półwiecze polskiego kina to historia nowego medium, które niemal nieustannie zaczynało od początku. Opowieść o nim to opowieść o zmieniających się czasach, funkcjach i możliwościach kina jako technologii, sztuki i rozrywki. Polskie kino rodziło się w kraju, którego nie było na mapie i przez pierwsze dekady rozwijało się jako przedsięwzięcie prywatne, budowane przez entuzjastów i przedsiębiorców bez wsparcia instytucji państwowych. Odzyskanie niepodległości przyniosło jej nowe możliwości, ale i obowiązki, kryzys gospodarczy i przełom dźwiękowy – nowe warunki techniczne i ekonomiczne, a lata trzydzieste – stabilizację w postaci sprawnego, choć rzadko ambitnego kina gatunkowego, wobec którego szybko uformowała się opozycja. Było to przy tym kino wielojęzyczne i wielokulturowe, odzwierciedlające skład społeczeństwa, które wojna zniszczyła wraz z jego dorobkiem: znaczna część filmów przepadła, wytwórnie przestały istnieć, a twórcy rozproszyli się po różnych krajach i kontynentach. Kinematografia powojenna, odbudowana od podstaw i podporządkowana państwu, przez kilka lat pełniła głównie funkcje polityczne, by w połowie lat pięćdziesiątych – wraz z odwilżą – odzyskać część swobody i wypracować język, z którego wyrosną kolejne dekady polskiego kina.
Pierwszy semestr Akademii Polskiego Filmu prowadzi widza przez te przemiany, pokazując kino jako interes, rozrywkę, narzędzie władzy i pole poszukiwań artystycznych zarazem, a także jako dziedzictwo rodzimej kultury, czasem zachowane w sposób wybiórczy i przypadkowy, ale wciąż ciekawe i zachęcające do nowych odczytań.
PROGRAM
(WYOBRAŻONE) POCZĄTKI POLSKIEGO KINA
Pruska kultura, reż. Mojżesz Towbin — 1908, 8 min
Historia kina w Popielawach, reż. Jan Jakub Kolski — 1998, 100 min
BUDOWA PRZEMYSŁU FILMOWEGO
Cud nad Wisłą, reż. Ryszard Bolesławski — 1921, 52 min
Bestia | The Polish Dancer, reż. Aleksander Hertz — 1917/1921, 62 min
W KRĘGU KINA „SPOŁECZNIE UŻYTECZNEGO”
W kopalni węgla, reż. Eugeniusz Cękalski, Karol Szołowski — 1935, 10 min
Strachy, reż. Eugeniusz Cękalski, Karol Szołowski — 1938, 94 min
GATUNKI MIĘDZYWOJNIA: KOMEDIA
Reklama zapalaczy do drewna i węgla „Raz-dwa-pięć”, reż. anonim — 1927, 6 min
Piętro wyżej, reż. Leon Trystan — 1937, 84 min
GATUNKI MIĘDZYWOJNIA: MELODRAMAT
Znachor, reż. Michał Waszyński — 1937, 100 min
ARTYSTYCZNE POSZUKIWANIA KINA NIEMEGO
Europa, reż. Franciszka Themerson, Stefan Themerson — 1932, 12 min
Mocny człowiek, reż. Henryk Szaro — 1929, 78 min
KINO ŻYDOWSKIE W POLSCE
Mir Kumen On / Droga młodych, reż. Aleksander Ford — 1936, 59 min
Dybuk, reż. Michał Waszyński — 1937, 100 min
KINO W POŻODZE II WOJNY ŚWIATOWEJ
Wzywamy Pana Smitha, reż. Stefan Themerson, Franciszka Themerson — 1943, 9 min
Powstanie Warszawskie, reż. Jan Komasa — 2014, 83 min
OD NOWA – BUDOWA POWOJENNEJ KINEMATOGRAFII
2 × 2 = 4, reż. Antoni Bohdziewicz — 1945, 33 min
Zakazane piosenki, reż. Leonard Buczkowski — 1946, 97 min
WOBEC ZAGŁADY
Majdanek – cmentarzysko Europy, reż. Aleksander Ford — 1944, 24 min
Ostatni etap, reż. Wanda Jakubowska — 1947, 104 min
SOCREALIZM PO POLSKU
Kierunek – Nowa Huta!, reż. Andrzej Munk — 1951, 12 min
Przygoda na Mariensztacie, reż. Leonard Buczkowski — 1953, 93 min
PRZEŁAMYWANIE SOCREALIZMU
Ludzie z pustego obszaru, reż. Kazimierz Karabasz, Władysław Ślesicki — 1957, 15 min
Człowiek na torze, reż. Andrzej Munk — 1956, 80 min
WIATR ODNOWY – KINO EPOKI PAŹDZIERNIKA
Harmonia, reż. Wojciech Jerzy Has – 1947, 11 min
- Zimowy zmierzch, reż. Stanisław Lenartowicz – 1956, 87 min
KRAKÓW: Wajda. Reżyser obrazu.
PROGRAM
PRZESTRZEŃ I ARCHITEKTURA – CZŁOWIEK WOBEC MATERII ŚWIATA
8 PAŹDZIERNIKA 2026
Wykładowca: dr Anna Taszycka
Kanał, reż. Andrzej Wajda
1956 r. · 91 min
15 PAŹDZIERNIKA 2026
Wykładowca: dr Konrad Gliściński
Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda
1974 r. · 179 min
MALARSTWO I TRADYCJA WIZUALNA – OBRAZ W RUCHU
22 PAŹDZIERNIKA 2026
Wykładowca: dr Marta Hauschild
Brzezina, reż. Andrzej Wajda
1970 r. · 99 min
5 LISTOPADA 2026
Wykładowca: dr hab. Robert Sowa
Wesele, reż. Andrzej Wajda
1972 r. · 102 min
12 LISTOPADA 2026
Wykładowca: dr Joanna Preizner
Krajobraz po bitwie, reż. Andrzej Wajda
1970 r. · 101 min
19 LISTOPADA 2026
Wykładowca: dr Marta Raczek-Karcz
Panny z Wilka, reż. Andrzej Wajda
1979 r. · 116 min
OBRAZ JAKO ZNAK – WIZERUNEK, MIT, SYMBOL
26 LISTOPADA 2026
Wykładowca: red. Maciej Gil
Niewinni czarodzieje, reż. Andrzej Wajda
1960 r. · 83 min
3 GRUDNIA 2026
Wykładowca: dr Joanna Preizner
Popiół i diament, reż. Andrzej Wajda
1958 r. · 97 min
10 GRUDNIA 2026
Wykładowca: red. Maciej Gil
Lotna, reż. Andrzej Wajda
1959 r. · 85 min
17 GRUDNIA 2026
Wykładowca: dr hab. Rafał Syska
Człowiek z marmuru, reż. Andrzej Wajda
1976 r. · 153 min
PAMIĘĆ I NIEOBECNOŚĆ – OBRAZ JAKO ŚLAD
14 STYCZNIA 2027
Wykładowca: dr Anna Taszycka
Wszystko na sprzedaż, reż. Andrzej Wajda
1968 r. · 94 min
21 STYCZNIA 2027
Wykładowca: dr Marta Hauschild
Tatarak, reż. Andrzej Wajda
2009 r. · 83 min
WIDZENIE I TWORZENIE – ARTYSTA WOBEC OBRAZU
28 STYCZNIA 2027
Wykładowca: dr Marta Raczek-Karcz
Powidoki, reż. Andrzej Wajda
2016 r. · 95 min