Akademia Polskiego Filmu – semestr zimowy 2026/27

Startuje nowy semestr Akademii Polskiego Filmu! To ogólnopolski program edukacyjny upowszechniający wiedzę o historii rodzimego kina, realizowany pod patronatem Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Jego trzon stanowi APF Fabuła – kurs historii polskiego filmu fabularnego, którego inauguracja odbyła się w 2009 roku. Zajęcia prowadzą najwybitniejsi filmoznawcy z ośrodków akademickich z całego kraju, a każde spotkanie łączy akademicki wykład z projekcją filmu, obrazując dorobek polskiego kina w szerokim spektrum nazwisk, gatunków i tematów.

Akademia Polskiego Filmu rozwija swoją działalność i od nowego sezonu będzie obecna już w sześciu miastach. Dotychczas zajęcia odbywały się w Warszawie, Łodzi i Gdańsku, a teraz do grona ośrodków partnerskich dołączą Kraków, Poznań i Toruń. W Krakowie zajęcia będą organizowane w kinie Agrafka, w Poznaniu w kinie Pałacowym, a w Toruniu w kinie Niebieski Kocyk. Do programu, realizowanego dotąd we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Łódzkim i Uniwersytetem Gdańskim, dołączyły kolejne instytucje: Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Fundacja Poznańska Szkoła Filmowa oraz Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

W nowym roku akademickim w pięciu miastach ruszy kurs APF Fabuła – I semestr „W poszukiwaniu tożsamości. Polskie kino do 1956 roku”. Zajęcia będą poświęcone początkom i rozwojowi polskiej kinematografii – od pierwszych, pionierskich produkcji aż po narodziny Polskiej Szkoły Filmowej. W Krakowie uczestnicy będą mogli natomiast wziąć udział w odświeżonej wersji kursu „Wajda. Reżyser obrazu”, skupiającego się na malarskich inspiracjach oraz charakterystycznym języku wizualnym filmów Andrzeja Wajdy.

W zajęciach mogą uczestniczyć zarówno studenci, jak i wolni słuchacze. Informacje dotyczące zapisów oraz organizacji zajęć w poszczególnych miastach można znaleźć na stronie Akademii Polskiego Filmu.

APF Fabuła: W poszukiwaniu tożsamości. 
Polskie kino do 1956 roku

Pierwsze półwiecze polskiego kina to historia nowego medium, które niemal nieustannie zaczynało od początku. Opowieść o nim to opowieść o zmieniających się czasach, funkcjach i możliwościach kina jako technologii, sztuki i rozrywki. Polskie kino rodziło się w kraju, którego nie było na mapie i przez pierwsze dekady rozwijało się jako przedsięwzięcie prywatne, budowane przez entuzjastów i przedsiębiorców bez wsparcia instytucji państwowych. Odzyskanie niepodległości przyniosło jej nowe możliwości, ale i obowiązki, kryzys gospodarczy i przełom dźwiękowy – nowe warunki techniczne i ekonomiczne, a lata trzydzieste – stabilizację w postaci sprawnego, choć rzadko ambitnego kina gatunkowego, wobec którego szybko uformowała się opozycja. Było to przy tym kino wielojęzyczne i wielokulturowe, odzwierciedlające skład społeczeństwa, które wojna zniszczyła wraz z jego dorobkiem: znaczna część filmów przepadła, wytwórnie przestały istnieć, a twórcy rozproszyli się po różnych krajach i kontynentach. Kinematografia powojenna, odbudowana od podstaw i podporządkowana państwu, przez kilka lat pełniła głównie funkcje polityczne, by w połowie lat pięćdziesiątych – wraz z odwilżą – odzyskać część swobody i wypracować język, z którego wyrosną kolejne dekady polskiego kina.

Pierwszy semestr Akademii Polskiego Filmu prowadzi widza przez te przemiany, pokazując kino jako interes, rozrywkę, narzędzie władzy i pole poszukiwań artystycznych zarazem, a także jako dziedzictwo rodzimej kultury, czasem zachowane w sposób wybiórczy i przypadkowy, ale wciąż ciekawe i zachęcające do nowych odczytań.

PROGRAM

„Strachy" (1936), reż. Eugeniusz Cękalski, Karol Szałowski

(WYOBRAŻONE) POCZĄTKI POLSKIEGO KINA

  • Pruska kultura, reż. Mojżesz Towbin — 1908, 8 min

  • Historia kina w Popielawach, reż. Jan Jakub Kolski — 1998, 100 min

BUDOWA PRZEMYSŁU FILMOWEGO

  • Cud nad Wisłą, reż. Ryszard Bolesławski — 1921, 52 min

  • Bestia | The Polish Dancer, reż. Aleksander Hertz — 1917/1921, 62 min

W KRĘGU KINA „SPOŁECZNIE UŻYTECZNEGO”

  • W kopalni węgla, reż. Eugeniusz Cękalski, Karol Szołowski — 1935, 10 min

  • Strachy, reż. Eugeniusz Cękalski, Karol Szołowski — 1938, 94 min

GATUNKI MIĘDZYWOJNIA: KOMEDIA

  • Reklama zapalaczy do drewna i węgla „Raz-dwa-pięć”, reż. anonim — 1927, 6 min

  • Piętro wyżej, reż. Leon Trystan — 1937, 84 min

GATUNKI MIĘDZYWOJNIA: MELODRAMAT

  • Znachor, reż. Michał Waszyński — 1937, 100 min

ARTYSTYCZNE POSZUKIWANIA KINA NIEMEGO

  • Europa, reż. Franciszka Themerson, Stefan Themerson — 1932, 12 min

  • Mocny człowiek, reż. Henryk Szaro — 1929, 78 min

KINO ŻYDOWSKIE W POLSCE

  • Mir Kumen On / Droga młodych, reż. Aleksander Ford — 1936, 59 min

  • Dybuk, reż. Michał Waszyński — 1937, 100 min

„Ostatni etap" (1947), reż. Wanda Jakubowska

KINO W POŻODZE II WOJNY ŚWIATOWEJ

  • Wzywamy Pana Smitha, reż. Stefan Themerson, Franciszka Themerson — 1943, 9 min

  • Powstanie Warszawskie, reż. Jan Komasa — 2014, 83 min

OD NOWA – BUDOWA POWOJENNEJ KINEMATOGRAFII

  • 2 × 2 = 4, reż. Antoni Bohdziewicz — 1945, 33 min

  • Zakazane piosenki, reż. Leonard Buczkowski — 1946, 97 min

WOBEC ZAGŁADY

  • Majdanek – cmentarzysko Europy, reż. Aleksander Ford — 1944, 24 min

  • Ostatni etap, reż. Wanda Jakubowska — 1947, 104 min

SOCREALIZM PO POLSKU

  • Kierunek – Nowa Huta!, reż. Andrzej Munk — 1951, 12 min

  • Przygoda na Mariensztacie, reż. Leonard Buczkowski — 1953, 93 min

PRZEŁAMYWANIE SOCREALIZMU

  • Ludzie z pustego obszaru, reż. Kazimierz Karabasz, Władysław Ślesicki — 1957, 15 min

  • Człowiek na torze, reż. Andrzej Munk — 1956, 80 min

WIATR ODNOWY – KINO EPOKI PAŹDZIERNIKA

  • Harmonia, reż. Wojciech Jerzy Has – 1947, 11 min

  • Zimowy zmierzch, reż. Stanisław Lenartowicz – 1956, 87 min

KRAKÓW: Wajda. Reżyser obrazu. 

„Lotna" (1959), reż. Andrzej Wajda

PROGRAM

PRZESTRZEŃ I ARCHITEKTURA – CZŁOWIEK WOBEC MATERII ŚWIATA

8 PAŹDZIERNIKA 2026

Wykładowca: dr Anna Taszycka

  • Kanał, reż. Andrzej Wajda
    1956 r. · 91 min

15 PAŹDZIERNIKA 2026

Wykładowca: dr Konrad Gliściński

  • Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda
    1974 r. · 179 min

MALARSTWO I TRADYCJA WIZUALNA – OBRAZ W RUCHU

22 PAŹDZIERNIKA 2026

Wykładowca: dr Marta Hauschild

  • Brzezina, reż. Andrzej Wajda
    1970 r. · 99 min

5 LISTOPADA 2026

Wykładowca: dr hab. Robert Sowa

  • Wesele, reż. Andrzej Wajda
    1972 r. · 102 min

12 LISTOPADA 2026

Wykładowca: dr Joanna Preizner

  • Krajobraz po bitwie, reż. Andrzej Wajda
    1970 r. · 101 min

19 LISTOPADA 2026

Wykładowca: dr Marta Raczek-Karcz

  • Panny z Wilka, reż. Andrzej Wajda
    1979 r. · 116 min

OBRAZ JAKO ZNAK – WIZERUNEK, MIT, SYMBOL

26 LISTOPADA 2026

Wykładowca: red. Maciej Gil

  • Niewinni czarodzieje, reż. Andrzej Wajda
    1960 r. · 83 min

3 GRUDNIA 2026

Wykładowca: dr Joanna Preizner

  • Popiół i diament, reż. Andrzej Wajda
    1958 r. · 97 min

10 GRUDNIA 2026

Wykładowca: red. Maciej Gil

  • Lotna, reż. Andrzej Wajda
    1959 r. · 85 min

17 GRUDNIA 2026

Wykładowca: dr hab. Rafał Syska

  • Człowiek z marmuru, reż. Andrzej Wajda
    1976 r. · 153 min

PAMIĘĆ I NIEOBECNOŚĆ – OBRAZ JAKO ŚLAD

14 STYCZNIA 2027

Wykładowca: dr Anna Taszycka

  • Wszystko na sprzedaż, reż. Andrzej Wajda
    1968 r. · 94 min

21 STYCZNIA 2027

Wykładowca: dr Marta Hauschild

  • Tatarak, reż. Andrzej Wajda
    2009 r. · 83 min

WIDZENIE I TWORZENIE – ARTYSTA WOBEC OBRAZU

28 STYCZNIA 2027

Wykładowca: dr Marta Raczek-Karcz

  • Powidoki, reż. Andrzej Wajda
    2016 r. · 95 min