Siedemnasta edycja Festiwalu Kamera Akcja zaprasza do Łodzi (22–25 października 2026). Jedyny w Europie festiwal poświęcony krytyce filmowej zagości w Monopolis, Muzeum Kinematografii oraz Szkole Filmowej, a Pełna Sala ponownie objęła wydarzenie patronatem medialnym. Klasyczną prologiem do łódzkiego święta kina będzie odsłona online na platformie Think Film (19-21 października). Poniżej przeczytacie m.in. o nagrodach specjalnych dla Tadeusza Sobolewskiego i Lai Casanovas, programowych hitach z czołowych festiwali oraz sekcjach poświęconych twórczości Claude'a Chabrola i kinu rumuńskiemu.
Co się kryje za kulisami branży filmowej? 17. Festiwal Kamera Akcja zaprasza do odkrywania nie tylko najlepszego kina, ale także źródeł decyzji, które stoją za każdą produkcją. Nagrodę specjalną dla krytyka filmowego otrzyma Tadeusz Sobolewski, a dla twórczyni – Laia Casanovas. Zaplecze filmowego warsztatu odsłonią masterclassy m.in. z producentem Mariuszem Włodarskim. W dyskusjach PRALNIA i FALA przyjrzymy się kontrowersyjnym praktykom związanym z tzw. art washingiem oraz sprawczości krytyki, a sekcja „Młodzi i Shorty” odda głos nowemu pokoleniu twórców. 5 października ruszyła sprzedaż biletów oraz zapisy na warsztaty i masterclassy. W programie festiwalu znalazło się ponad 80 filmów i rekordowa liczba premier. Skonstruuj swój festiwalowy plan – od wydarzeń online na Think Film 19–21 października, po cztery dni spotkań, rozmów i seansów filmowych w Łodzi od 22 do 25 października.
Tadeusz Sobolewski i Laia Casanovas z Nagrodami Specjalnymi Festiwalu Kamera Akcja
Kino zaczyna się na ekranie, ale jego siła rodzi się ze współpracy wielu twórczych osobowości. Festiwal Kamera Akcja od lat przygląda się tym zależnościom, podkreślając zarówno znaczenie krytyki filmowej, jak i wkład osób, których praca współtworzy filmowe doświadczenia. Nagrody specjalne podczas 17. edycji otrzymają Tadeusz Sobolewski i Laia Casanovas – mistrz słowa i mistrzyni dźwięku. Łączą ich autorski głos, wrażliwość i umiejętność wydobywania z kina tego, co łatwo mogłoby umknąć uwadze widza.
Tadeusz Sobolewski zostanie doceniony za wieloletni wkład w rozwój sztuki filmowej. Krytyk filmowy związany z „Filmem”, „Kinem” oraz „Gazetą Wyborczą”, od dekad towarzyszy kolejnym pokoleniom twórców i widzów. Co film mówi o człowieku? Jak spotyka się z naszym własnym doświadczeniem? W jego pisaniu takie pytania otwierają rozmowę, która sięga daleko poza ekran. Autor Dziecka Peerelu, Człowieka Mirona i Cannes. Religii kina splata film z literaturą, historią i osobistą pamięcią, zachowując ciekawość i niezależność spojrzenia. Jego teksty pozwalają wracać do znanych dzieł z nowymi pytaniami, a w niepozornej scenie odnaleźć klucz do całej opowieści. Pokazują też, że krytyka sama może być sztuką i przedłużać życie filmu długo po jego premierze.
Obok mistrza słowa Festiwal Kamera Akcja wyróżni nagrodą specjalną Laię Casanovas, tym samym podkreślając jej wkład w rozwój sztuki filmowej, a także wpływ artystyczny reżyserii dźwięku jako profesji, która często niesłusznie pozostaje na drugim planie. Za pracę przy Sirât Casanovas zdobyła Europejską Nagrodę Filmową, a wspólnie z Amandą Villavieją i Yasminą Praderas także nagrodę Goya oraz nominację do Oscara, zostając tym samym pierwszym w historii Amerykańskiej Akademii Filmowej kobiecym zespołem nominowanym w tej kategorii. Laia Casanovas pracowała m.in. przy Matkach równoległych Pedro Almodóvara. W Sirât Ólivera Laxe pokazała, jak wiele można opowiedzieć za pomocą basu, szmeru czy nagłego wyciszenia. Rave’owa muzyka, odgłosy pojazdów i pustynnego otoczenia budują przestrzeń, której napięcie widz odczuwa niemal fizycznie. Podczas festiwalowego masterclassu laureatka opowie o kulisach swojego warsztatu: jak nadać filmowej przestrzeni brzmienie, budować napięcie i sprawić, by cisza przyciągała uwagę równie mocno jak najgłośniejszy bas. Podczas festiwalu odbędzie się także polska premiera jej najnowszej produkcji tj. Dobrych manier w reżyserii Celii Rico Clavellino.
Kto rozdaje karty w kinie? Dyskusje 17. FKA
Czy kino może zmieniać sposób myślenia o świecie? A co jeśli jednocześnie pomaga wybielać wizerunek tych, którzy go niszczą? Kto decyduje, który film zobaczymy, a o którym nawet nie usłyszymy? W tym roku Festiwal Kamera Akcja zaprasza na dwie dyskusje na Scenie Monopolis w Łodzi – o odpowiedzialności branży, sile krytyki filmowej i zależnościach, które rzadko widać na ekranie.
24 października, o godz. 15:00 podczas „PRALNI. O artwashingu i green filmingu”, pod lupę trafią związki sztuki, pieniędzy i deklarowanych wartości. Ekologiczne plany zdjęciowe mogą być wizytówką zaangażowanej branży. Co jednak dzieje się, gdy za szlachetnymi hasłami stoją interesy państw, banków czy koncernów paliwowych? Gdzie kończy się odpowiedzialność, a zaczyna sprawnie zaplanowana kampania wizerunkowa? O tym, czy kino potrafi uczciwie przyjrzeć się także własnemu zapleczu, porozmawiają producentka Aleksandra Konieczna, aktywistka klimatyczna Kai Lana Robert i krytyk Jakub Majmurek. Spotkanie poprowadzi Michał Pabiś-Orzeszyna. Punktem wyjścia do rozmowy jest artykuł Zofii Płoskiej-Czartoryskiej o artwashingu z magazynu „Pismo” – patrona medialnego dyskusji.
25 października, o godz. 15:00, „FALA. O sprawstwie krytyki filmowej” przeniesie uwagę na walkę o widoczność i ograniczony czas widza. Dlaczego jedne tytuły płyną na fali festiwalowego entuzjazmu, a inne znikają z repertuarów tydzień po premierze? Czy świetna recenzja może otworzyć filmowi drogę do kin, a chłodne przyjęcie pogrzebać jego szanse, zanim dotrze do szerszej publiczności? Miłosz Stelmach porozmawia z producentem Stanisławem Zaborowskim, krytyczką Julią Taczanowską oraz filmoznawcą i byłym dyrektorem MFF Nowe Horyzonty Marcinem Pieńkowskim, o tym, jak opinie mediów, festiwalowa fama i decyzje dystrybutorów kształtują nasze filmowe wybory. Rozmowę współtworzyć będzie publiczność – pytania i głosy z sali nadadzą jej kierunek, a część tematów wyłoni się z odbywających się tego samego dnia warsztatów designu spekulatywnego, podczas których uczestnicy opracują możliwe scenariusze przyszłości. To zaproszenie do wspólnego zastanowienia się, jak mógłby działać polski obieg filmowy, w którym wartościowe kino ma większą szansę spotkać swoich widzów. Wstęp na dyskusje w ramach festiwalu jest wolny dla wszystkich.
Claude Chabrol bohaterem sekcji Klasyka Krytyka.
W Pięknym Serge’u Chabrol dopiero formuje własny język. Autentyczne plenery Sardent, naturalne światło i swobodna praca kamery nadają filmowi surowość bliską neorealizmowi, przełamywaną nieoczywistymi punktami widzenia. Niech bestia zdycha, przez wielu uznawany za jeden z najlepszych thrillerów psychologicznych w historii francuskiego kina, pokazuje już dojrzałego Chabrola, który historię zemsty zamienia w opowieść o nieostrej granicy między sprawiedliwością, obsesją i zbrodnią. Z kolei w Niewiernej żonie ze Stéphane Audran – jedną z najważniejszych aktorek w jego filmografii – thriller staje się precyzyjnym studium małżeństwa, w którym równie ważne jak fabuła są cisza, spojrzenia i pozornie uporządkowana przestrzeń domu. Te trzy filmy pozwalają zobaczyć Chabrola zarówno u progu Nowej Fali, jak i w okresie, gdy w pełni rozwinął swój charakterystyczny język. Pokazy odrestaurowanych cyfrowo kopii na dużym ekranie będą okazją do ponownego odkrycia reżysera, którego kino – mimo upływu kilku dekad – wciąż pozostaje niepokojąco aktualne i otwarte na nowe interpretacje.
Kino przeciwko porządkowi. Najgłośniejsze premiery na 17. FKA
Na Festiwal Kamera Akcja trafią dwa najnowsze filmy Hirokazu Koreedy: Look Back – prosto z MFF w Wenecji – oraz Chłopiec z pudełka, prezentowany premierowo w Konkursie Głównym MFF w Cannes. Oba tytuły tworzą przejmujący podwójny portret relacji wymykających się prostym definicjom – rodzinie, przyjaźni czy artystycznemu partnerstwu. W ramach sekcji „Krytyczne premiery” polityka spotyka się z kinem gatunkowym, bunt z potrzebą bezpieczeństwa, a rodzinne więzi z walką o własną tożsamość. W Rebelii Paula Greengrassa, z Andrew Garfieldem w roli głównej, chłopskie powstanie z 1381 roku staje się punktem wyjścia do opowieści o społecznej frustracji, przemocy i prawie do sprzeciwu. Papierowy tygrys Jamesa Graya ze Scarlett Johansson i Adamem Driverem wykorzystuje kino gangsterskie, by opowiedzieć o rodzinie, lojalności i cenie, jaką płaci się za próbę wyrwania z narzuconych ról.
Od Berlinale po Wenecję. Kino rumuńskie na 17. FKA
Jednym z najświeższych odkryć sekcji będzie pokazywany przedpremierowo film Na własną rękę Tudora Cristiana Jurgiu, nagrodzony CICAE Art Cinema Award w sekcji Forum tegorocznego Berlinale. Bohaterami są nastolatkowie, których rodzice wyjechali do pracy za granicę. Jurgiu nie oskarża jednak nieobecnych dorosłych, lecz pokazuje konsekwencje ich trudnego wyboru między biedą a rozłąką. Dziecięca perspektywa powraca w także w niedystrybuowanych w Polsce Zębach mlecznych Mihaia Mincana, jednym z tytułów konkursu Orizzonti na MFF w Wenecji. Osadzona w Rumunii 1989 roku historia dziesięcioletniej Marii, której siostra nagle znika, zamienia się w polityczny koszmar o dorastaniu u schyłku dyktatury Nicolae Ceaușescu. Dźwięk do filmu współtworzył Nicolas Becker – laureat Oscara za „Sound of Metal”.
O tym, że język może służyć nie tylko do porozumiewania się, ale również do ukrywania prawdy, przypomni jeden ze współczesnych klasyków kina rumuńskiego La Gomera Corneliu Porumboiu. Mistrz rumuńskiej Nowej Fali zamienia tym razem minimalistyczny realizm na pełną zwrotów akcji komedię kryminalną. Porumboiu po raz kolejny przygląda się temu, jak język wpływa na rzeczywistość. W „Policjancie, przymiotniku” bohaterowie spierali się o znaczenie słów i słownikowych definicji, natomiast w La Gomerze komunikacja staje się tajnym kodem pozwalającym przechytrzyć policyjne podsłuchy. Film rywalizował w Konkursie Głównym MFF w Cannes i był rumuńskim kandydatem do Oscara w 2020 roku. Z „La Gomerą” w nieoczywisty sposób łączy się także Boss Bogdana Miriki, którego producentem był właśnie Porumboiu. Mirică przenosi elementy charakterystyczne dla filmu noir do nocnego, postkomunistycznego Bukaresztu, w którym skrupulatny kierowca karetki po nieudanym napadzie rozpoczyna prywatne śledztwo przeciwko własnym wspólnikom. Boss, zrealizowany podczas pandemii w zaledwie 27 dni zdjęciowych, prezentowany był w sekcji Dni Filmu Rumuńskiego na Transilvania International Film Festival. Festiwal Kamera Akcja to jedna z niewielu okazji, by nadrobić seans tej produkcji – w Polsce film Miriki pozostaje bez regularnej dystrybucji.
Online widzowie będą mogli zobaczyć trzynastominutową animację Dziadek śpi w reżyserii Matei Branea. Film zdobył Nagrodę SIGNIS na Transilvania International Film Festival, został nagrodzony na Toon Dook International Animation Festival, a w 2026 roku otrzymał nominację do nagrody Gopo dla najlepszego krótkometrażowego filmu animowanego. Współczesną odmianę samotności pokazuje Słabe połączenie Răzvana Dinu. Żyjący z dala od ludzi pasterz nawiązuje za pośrednictwem TikToka relację z tajemniczą młodą kobietą. Z czasem odkrywa, że padł ofiarą starannie przygotowanego oszustwa emocjonalnego. Znacznie lżejszy ton przyjmuje Miłość unosi się w powietrzu Claudiu Mitcu. Film wykorzystuje komedię pomyłek do opowiedzenia o rutynie, kryzysie i uczuciach, które zaskakująco łatwo zmieniają adresata. Program online zamknie nagrodzony Gopo dla najlepszego filmu krótkometrażowego Szaleniec Igora Cobileanskiego. Rumunia, rok 1992. Szpital psychiatryczny zostaje zwrócony klasztorowi, a jego pacjenci mają trafić do innych placówek. Cobileanski łączy absurdalny humor z obrazem kraju, który po upadku dyktatury próbuje urządzić się na nowo. W tej rzeczywistości granica między szaleństwem a zdrowym rozsądkiem okazuje się wyjątkowo umowna.
PROGRAM
Wszystkie wydarzenia (seanse i warsztaty), listę gości oraz więcej szczegółów na temat programu znajdziecie na stronie Festiwalu Kamera Akcja: https://kameraakcja.com.pl/
Harmonogram w pdf